وبلاگ آینه پژوهش ضمن تشکر از اساتید , محققان , کارشناسان و دانشجویان عزیز جهت راهنمایی و مساعدت ایشان در تکمیل و ارائه اطلاعات علمی،  به اطلاع می رساند از این پس هر هفته  یک موضوع مرتبط با پژوهش را در بوته نقد و بررسی قرار خواهد داد .  موضوعات مورد بررسی در این وبلاگ بیشتر در زمینه :

·        تعریف پژوهش

·        انواع پژوهش (بنیادی , کاربردی و توسعه ای)

·        روش های پژوهش

·        مشکلات و موانع پژوهشی در مراکز پژوهشی, دانشگاه ها و بخش خصوصی و ...

·        مشکلات پژوهشی محققان و اعضای هیئت علمی

·        مشکلات اعتباری پژوهش

·        نظام جامع پژوهش و شاخص های مرتبط

·        شاخص های ارزیابی پژوهش

·        نظریه پردازی و موضوعات مرتبط

·        سازماندهی پژوهش در مراکز پژوهشی

·        مدیریت پژوهش در کشور و مراکز پژوهشی

·        مجلات معتبر علمی  (علمی _ پژوهشی , علمی _ ترویجی و علمی _ مروری)

·        مشکلات محققان در ارائه مقالات در مجلات علمی پژوهشی

·        مشکلات و موانع آیین نامه ای محققان

·        ....

رسول خدا (ص) فرمود:  

درهاى آسمان در اولين شب ماه رمضان گشوده مى شوند و تا آخرين شب  بسته نمى شوند.

رمضان، نامى از نام هاى خدا

رمضان از اسماء الله است

رمضان اسمى از اسماء الهى مى‏باشد و نبايست‏به تنهائى ذكر كرد مثلا بگوئيم، رمضان آمد يا رفت، بلكه بايد گفت ماه رمضان آمد، يعنى  ماه را بايد به اسم اضافه نمود، در اين رابطه به سخنان حضرت امام محمد باقر (عليه السلام) گوش فرا مى‏دهيم.

 هشام بن سالم نقل روايت مى‏نمايد و مى‏گويد: ما هشت نفر از رجال در محضر حضرت ابى جعفر امام باقر (عليهما السلام) بوديم، پس

 سخن از رمضان به ميان آورديم.

 امام عليه السلام فرمود:

نگوئيد اين است رمضان، و نگوئيد رمضان رفت و يا آمد، زيرا رمضان نامى از اسماء الله است كه نمى‏رود و نمى‏آيد كه شى‏ء زائل و نابود  شدنى مى‏رود و مى‏آيد، بلكه بگوئيد ماه رمضان، پس ماه را اضافه كنيد در تلفظ به اسم، كه اسم اسم الله مى‏باشد، و ماه رمضان  ماهى است، كه قرآن در او نازل شده است، و خداوند آن را مثل و عيد قرار داده است همچنانكه پروردگار بزرگ عيسى بن مريم (سلام  الله عليهما) را براى بنى اسرائيل مثل قرار داده است،

و از حضرت على بن ابى طالب (عليه السلام) روايت‏شده كه حضرت فرمود: «لا تقولوا رمضان و لكن قولوا شهر رمضان فانكم لا تدرون  ما رمضان‏»  شما به راستى نمى‏دانيد كه رمضان چيست (و چه فضائلى در او نهفته است.)

واژه رمضان و معناى اصطلاحى آن

 رمضان از مصدر «رمض‏» به معناى شدت گرما، و تابش آفتاب بر رمل... معنا شده است، انتخاب چنين واژه‏اى براستى از دقت نظر و  لطافت‏خاصى برخوردار است. چرا كه سخن از گداخته شدن است، و شايد به تعبيرى دگرگون شدن در زير آفتاب گرم و سوزان نفس و تحمل ضربات بى امانش،زيرا كه رمضان ماه تحمل شدائد و عطش مى‏باشد، عطشى ناشى از آفتاب سوزان يا گرماى شديد روزهاى  طولانى تابستان.

 و عطش ديگر حاصل از نفس سركشى كه پيوسته مى‏گدازد، و سوزشش براستى جبران ناپذير است.

در مقايسه اين دو سوزش، دقيقا رابطه عكس برقرار است، بدين مفهوم كه نفس سركش با چشيدن آب تشنه‏تر مى گردد، وهرگز به يك  جرعه بسنده نمى‏كند، و پيوسته آدمى را در تلاش خستگى ناپذير جهت ارضاى تمايلات خود وا مى‏دارد. و در همين رابطه است كه مولوى با لطافت هرچه تمامتر اين تشبيه والا را به كار مى‏گيرد و مى‏گويد:

آب كم جو تشنگى آور به دست

تا بجوشد آبت از بالا و پست

تا سقا هم ربهم آيد جواب

 تشنه باش الله اعلم بالصواب

 زين طلب بنده به كوى  حق رسيد

 درد مريم را به خرما بن كشيد .

اما از سوى ديگر، عطش ناشى از آفتاب سوزان سيرى پذير است، و قانع كننده.

حلول ماه مبارک رمضان، به راستی که خبر از گشایش درهای بهشت به روی آدمیان دارد.

ماه مبارک رمضان، بهترین ماه ها، ماه میهمانی خدا، ماه خوبی ها، ماه شب های قدر، ماه دعا و نیایش، ماه رحمت

 و آمرزش و ماه خیر و برکت است.

ماه تزکیه، ماه خودسازی، ماه از خویش تا خدا رفتن، ماه پرواز با دوبال قنوت از زمین تا ملکوت و شکوفایی غنچه

 های معنویت در سکوت سبز روزه داران و در حيرت ارغوانی سالکان کوی دوست.

پروردگارا، ما را در این ماه، مبارک کن

ماه رمضان‏

«ماه رمضان است كه در آن براى راهنمايى مردم و بيان (راه روشن) هدايت و تشخيص حقّ از باطل ، قرآن نازل شده است .

 پس هر كه اين ماه را دريابد (در سفر نباشد) ، بايد كه در آن روزه بدارد و هر كس كه بيمار يا در سفر باشد به همان تعداد از روزهاى ديگر  (روزه بگيرد) .

 خدا براى شما آسانى مى‏خواهد و خواهان سختى براى شما نيست . و بايد كه آن شماره (مقرر) را تكميل كنيد . و خدا را بدان سبب كه راهنمايى‌تان كرده است به بزرگى ياد كنيد و باشد كه سپاس بگزاريد» .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : رمضان ، بدين سبب رمضان ناميده شده است كه گناهان را مى‏سوزاند .

   پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : در نخستين شب ماه رمضان ، درهاى آسمان گشوده مى‏شود و تا آخرين شب آن بسته نمى‏شود .

 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : اگر بنده ارزش ماه رمضان را بداند ، آرزو مى‏كند كه سراسر سال ، رمضان باشد .

  پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : چون هلال ماه رمضان پديد آيد ، درهاى دوزخ بسته گردد و درهاى بهشت گشوده شود و شياطين به  زنجير كشيده شوند .

 امام على عليه السلام :

  روزى رسول خدا صلى الله عليه وآله براى ما خطبه‏اى ايراد كرد و فرمود : اى مردم ! همانا ماه با بركت و رحمت و آمرزش به شما روى  آورده است . اين ماه نزد خدا برترين ماه است و روزهايش برترين روزها و شبهايش برترين شبها و ساعتهايش برترين ساعات . در اين ماه شما به ميهمانى خدا دعوت شده‌‏ايد و در زمره بهره‌‏مندان از كرامت خداوند قرار گرفته‌‏ايد . در اين ماه نفسهاى شما تسبيح خداست و

 خواب شما عبادت است و اعمال شما پذيرفته و دعايتان به اجابت مى‏رسد ... من برخاستم و عرض كردم : اى رسول خدا ! برترين كارها در اين ماه چيست ؟ پيامبر فرمود : اى اباالحسن ! برترين كارها در اين ماه خويشتندارى از حرامهاى خداوند عزّ و جل است .

امام باقر عليه السلام :

رسول خدا صلى الله عليه وآله سه روز مانده از ماه شعبان ، به بلال دستور مى‏داد در ميان مردم جار بزند . پس مردم را جمع مى‏كرد و  بر منبر مى‏رفت و حمد و ثناى خدا مى‏گفت و مى‏فرمود : اى مردم ! همانا اين ماه به شما روى آورده و آن سروَر همه ماههاست . در آن شبى وجود دارد كه از هزار ماه بهتر است . در اين ماه درهاى دوزخ بسته و درهاى بهشت گشوده شود . هر كه اين ماه را دريابد و آمرزيده نشود خداوند او را (از رحمت خود) دور گرداند .

امام صادق عليه السلام - از سفارشهاى‏آن حضرت به فرزندانش در هنگام حلول ماه رمضان - :

 جانهاى خود را به تلاش و كوشش وا داريد ؛ زيرا در اين ماه روزيها قسمت و اجلها نوشته مى‏شود و در آن نام‏هاى ميهمانان خدا كه بر او  وارد مى‏شوند ، نوشته مى‏گردد . در اين ماه شبى هست كه عمل در آن از عمل هزار ماه بهتر است .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : هر كه ماه رمضان را دريابد و آمرزيده نشود، خداوند او را (از رحمت خود) دور گرداند.

 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - در خطبه‏اش به هنگام فرا رسيدن ماه رمضان - : بدبخت كسى است ، كه در اين ماه بزرگ از آمرزش  خداوند محروم ماند .

پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : كسى كه در رمضان آمرزيده نشود ، در كدام ماه آمرزيده خواهد شد ؟

 امام صادق عليه السلام : كسى كه در ماه رمضان آمرزيده نشود ، تا رمضان آينده آمرزيده نگردد مگر آن كه در عرفات حاضر شود .

مقدمه:

 محققيني که قصد ارائه مقالات و آثار خود در عرصه‌هاي علمي جهاني را دارند در بسياري اوقات، چالش فرا روي مقاله تحقيقي را نگارش آن به زبان انگليسي مي‌دانند. آرزوي آنها اين است که بتوانند با زبان خود، مفاهيم مدنظرشان را منتقل سازند و زحمت فرايند ترجمه را به جان نخرند. کار آنقدرها هم مشکل نيست. فقط کافي است با آشنايي نسبي به زبان انگليسي قلم به دست گرفته و شروع به نوشتن کنيد، ولي يادتان باشد بنا بر نکته سه3 در قسمت راهنمايي‌هاي اين مقاله صرفاً به ترجمه آنچه از زبان مادري جاري مي‌سازيد نپرداخته و سعي کنيد آن را در قالب ساختارهاي استاندارد و رايج انگليسي بيان کنيد. نکات ذيل براي نگارش مقاله آن هم در حد متوسط در نظر گرفته شده است. از الگوي ذيل پيروي کنيد، ابتدا پرسشنامه را پرنموده، سپس براساس پرسش‌نامه به نوشتن بپردازيد. تا آنجا که ممکن است سعي کنيد کوتاه باشد. اين نقطه شروع است. بسط آن در گرو بالارفتن توانايي شما در مهارتهاي زبان انگليسي مي‌باشد. راهنماي زير که با هدف آشنا ساختن محققان با نگارش مقالات به زبان انگليسي تهيه شده، هر چند به ظاهر براي محققاني که به صورت حرفه اي با نگارش مقالات به زبان مادري آشنايي دارند ساده به نظر مي رسد، ولي به کار بستن اين مهارتها در نگارش مقاله به زبان بيگانه خود مقوله ديگري مي باشد. محققين با هر سطح زباني مي توانند اين مراحل را پيگيري کنند و در مقاله اي يک صفحه اي (شامل يک پاراگراف مقدماتي، دو يا سه پاراگراف بدنه بسته به گستره موضوع و يک پاراگراف نتيجه گيري) اين فرايند را به محک تجربه بزنند. اميد است که مؤثر باشد. لازم به ذکر است مثالهاي در نظر گرفته شده از دو سبک متفاوت نگارشي يعني ادبي ( رمان مزرعه حيوانات جرج ارول ) و علمي ( تکنولوژي اطلاعات ) برگرفته شده است. 

راهنماي ساده نگارش مقالات به زبان انگليسي ( شماره  1 )

راههاي بسياري براي نوشتن يک مقاله وجود دارد. شکل استاندارد مقاله از الگوهاي پايه‌اي مشابهي پيروي مي‌کند که ما در اين نوشته به آن خواهيم پرداخت:

وقت در نظر گرفته شده: 30 دقيقه                                                         سطح: متوسط

عنوان مقاله را برگزينيد.

ايده اصلي يا تم اصلي مقاله را انتخاب نماييد. براي مثال:

1- Information technology has revolutionized the way we work.

2- George Orwell's Animal Farm provides a fascinating allegory of life in a totalitarian society.

مقاله را به سه قسمت يعني پاراگرافهاي مقدماتي، بدنه و خلاصه تقسيم کنيد.

پاراگراف مقدماتي با جمله‌اي جذاب از مقاله که توجه خواننده را جلب مي کند، آغاز مي‌شود. براي مثال:

1- Home workers have grown from 150,000 to over 12 million in the past 5 years thanks to the wonders of the computer.

 2- The idyllic setting of life on the farm provides little clue of the harsh realities George Orwell portrays in Animal Farm.

بعد از جمله نخست، در ادامه، جمله حاوي نظر شما مي آيد.

براي معرفي پاراگراف‌هاي بدنه در پاراگراف مقدماتي، يک جمله از هر پاراگراف بدنه را در پاراگراف مقدماتي بگنجانيد. براي مثال:

1- The Internet has made this possible by extending the office into the home.

2- Orwell's choice of pigs as the leaders of the farm can hardly be incidental.

پاراگراف مقدماتي را با خلاصه‌اي کوتاه يا جمله بيان هدف (Goal statement) به پايان ببريد. براي مثال:

1- Technological innovation has thus made the traditional workplace obsolete.

2- George Orwell's Animal Farm fascinates the reader through its extreme contrast between the idyllic and brutally realistic.

در هر کدام از پاراگرافهاي بدنه (معمولاً 2 يا 3 پاراگراف بدنه در مقاله وجود دارد) ايده‌هايي که در پاراگراف مقدماتي ارائه شده‌اند، به تفصيل مي‌آيند، (بسط داده مي‌شوند).

پاراگراف‌هاي بدنه را با ارائه اطلاعات مربوط به جزئيات و با آوردن مثالي بسط دهيد. براي مثال:

1- When the Internet was first introduced it was used primarily by scientists, now it is common in every classroom.

2- The struggle between the two leading pigs, Napoleon and Snowball, with its consequences felt by the population of the farm clearly illustrates how totalitarian leaders will put their own confrontations ahead of the population they are supposedly leading.

پاراگراف‌هاي بدنه مي‌بايست ايده اصلي را بسط داده و با جمله اي خلاصه‌ شده  از آن ايده به پايان برسد. حداقل دو مثال يا نتايج تجربي تحقيق در هر پاراگراف براي حمايت از ايده اصلي وجود دارد.

پاراگراف خلاصه، مقاله شما را خلاصه نموده و اغلب برعکس پاراگراف مقدماتي مي‌باشد.

پاراگراف خلاصه‌ را با بازگويي سريع ايده‌هاي اصلي پاراگراف‌هاي بدنه شروع نماييد. براي مثال:

1- The Internet in the home, benefits and ease of use of modern computer systems...

2- Through the use of symbolism in the portrayal of characters, setting and style, George Orwell's Animal Farm delivers a harsh criticism of totalitarian society.

جمله ماقبل آخر مي‌بايد ايده اصلي مقاله شما را بازگويي کند. براي مثال:

1- We have now passed from the industrial revolution to the information revolution.

2- Animal Farm is a deceivingly simple allegory presenting totalitarian society in all its grimmest aspects.

جمله آخر مي‌تواند پيش‌بيني شما درباره مسئله اي خاص براساس اطلاعات و آمار ارائه شده در مقاله باشد که خود مي تواند زمينه ساز تحقيقي ديگر گردد. براي مثال :

1- The next step: The complete disappearance of the workplace.

2- Considering the vast changes in the global political structure of the last twenty years, one can only hope that mankind has learned the lessons so elegantly told in George Orwell's Animal Farm.

راهنمايي‌ها:

براي بيان ايده خود از افعال اصلي استفاده نماييد چرا که اين افعال تأکيد بيشتري در خود دارند و از افعال کمکي که تاکيد کمتري دارند، استفاده نکنيد. براي مثال:

The workplace has evolved   بنويسيم: the workplace seems to have evolvedجمله بهتر است به جاي در ارائه مطالب و ايده‌هاي خود کلماتي به کار بريد که اطمينان کامل شما نسبت به مطالب مطرح شده را نشان مي‌دهد.

در هنگام نگارش مقاله به زبان انگليسي، آنچه در زبان مادري به زبان مي‌آوريد را ترجمه نکرده و به رشته تحرير درنياوريد. ابتدا آن را از صافي ساختارهاي انگليسي بگذرانيد. (ساختار جملات انگليسي با فارسي کاملا متفاوت بوده و به طور کل از الگوي زير پيروي مي کند:

فاعل( اسم يا ضمير) + فعل ( اصلي يا کمکي ) + مفعول ( مستقيم و غير مستقيم ) + متمم ( قيود : حالت، زمان و مکان)

( Outline Questionnaire) پرسشنامه رئوس مطالب

(This essay is about ) اين مقاله درباره

__________________________________________

The essay is introduced by the following interesting statement: (جمله جذاب شروع مقاله)

__________________________________________

This essay is introduced with the following idea: ( ايده مطرح در مقاله )

__________________________________________

The essay will illustrate the above idea by showing that: (( روند تشريح ايده  

(main point of paragraph 1) ( نکته مهم پاراگراف اول )

__________________________________________

This is shown by: (  مصاديق اين نکته)

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

(main point of paragraph 2) (  مهمترين نکته پاراگراف دوم)

__________________________________________

This is shown by: ( مصاديق اين نکته )

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

(main point of paragraph 3) (  مهمترين نکته پاراگراف سوم)

__________________________________________

This is shown by: ( مصاديق اين نکته )

__________________________________________

__________________________________________

__________________________________________

To summarize, this essay has shown that: ( مقاله  جمله خلاصه)

__________________________________________

The lessons that can be learned are: ( نکاتي که مي توان از اين مقاله آموخت )

__________________________________________

__________________________________________

پس از تکميل پرسشنامه، مقاله تحقيقي خود را به عنوان يک نمونه با استفاده از مراحل بالا نوشته و در چندين مرحله به ارزيابي آن بپردازيد. اين خود انگيزه اي است براي شروع و هر چه قدر که سطح دانش زباني شما بالاتر رود، مقاله شکل مطلوب تري به خود مي گيرد. انتخاب موضوعات ساده تر براي نگارش مقاله با اين مراحل توصيه مي شود. همچنين نيازي به آوردن جملات گنگ و پيچيده و مجهول همراه با لغات سخت و دوپهلو نمي باشد. براي نگارش مقاله در اين سطح، ساده ترين سبک نگارشي را در نظر بگيريد.

استاد فرامرز قراملكي

تعريف پژوهش

پژوهش، فرايند پردازش اطلاعات است كه مهمترين ويژگي‌اش زايايي، باروري و توليد علم در تاريخ آن علم مي‏باشد و داراي هويت جمعي است.

آنچه در كتب و منابع يافت مي‌شود داده‌هاست. پس از سنجش و گزينش، داده‌ها به اطلاعات تبديل مي‌شوند، با پردازش اطلاعات و تجزيه و تحليل آنها در مقاله، توليد علم صورت مي‌گيرد. پژوهش، فرايند توليد علم است برخلاف بسط اطلاعات ديگران كه توسعه است نه پژوهش. پژوهشگر مانند زنبور عسل است كه چيز جديد توليد مي‌كند نه مثل مورچه كه فقط اطلاعات را جمع مي‌كند.

شأن مقاله اين است كه در مقياس تاريخ آن علم، توليد علم كند. مقاله علمي پژوهشي، بايد نوآوري داشته باشد و پيدا كردن حرف جديد در تاريخ يك علم كه قبلاً نبوده، كار دشواري است. اين نوآوري فقط در نظريه‌پردازي نيست بلكه مي‌تواند زبان جديد، روش جديد، مسأله جديد، تعريف جديد و... در تاريخ علم باشد. اگر جهت‌گيري مقاله ترويجي و اطلاع‌رساني باشد، مجلات علمي پژوهشي آن را چاپ نمي‌كنند.

مراحل پژوهش

در پژوهش، آغاز كار، روبرو شدن با مشكل است. محقق بايد با تاكتيك‌هاي خاصي، مشكل را به مسأله تبديل كند.3 سپس فرضيه بدهد، آن را آزمايش كند و به اين ترتيب، به يك نظريه برسد كه مسأله را حل كند. فرضيه، پاسخ اوليه محقق به مسأله است. البته روش آزمون در علوم مختلف، متفاوت است. اگر مشكل به مسأله تبديل نشود يك فعاليت موضوع محور انجام خواهد شد در حاليكه پژوهش يك فعاليت مسأله محور است. در تحقيقات مسأله محور، امكان مغالطه كمتر خواهد بود. بنابراين مقالات بايستي جهت‌گيري مسأله محوري و پژوهشي داشته باشند.

ساختار مقالات علمي- پژوهشي

با فرض اينكه فيش‌ها و اطلاعات فراهم است،4 به توضيح ساختار مقاله مي‌پردازيم. هر مقاله ساختاري دارد كه متشكل است از: عنوان، چكيده، طرح مسأله(مقدمه)، بدنه اصلي مقاله، نتيجه و منابع.

1. عنوان

عنوان مقاله بايستي اولاً تكراري نباشد؛ ثانياً تطويل بلاضرورت نداشته باشد؛ ثالثاً ابهام و نارسايي نداشته باشد. و رابعاً خطابي يا شعرگونه نباشد. انتخاب عنوان مثل بسته بندي يك جنس خوب است كه اگر با ملاك‌هاي صحيح صورت نگيرد جنس هم ضايع مي‌شود.

در عنوان نبايد تعبيراتي همچون: "آشنايي با"، "نگاهي به"، "درآمدي بر" و امثال آنها آورده شود. عنوان بايد مشير به مسأله مورد تحقيق باشد. به عنوان نمونه اگر عنوان مقاله‌اي "تحقيقي درباره ايمان" باشد دو اشكال دارد: اولاً عبارت "تحقيقي درباره" نبايد آورده شود زيرا استدراك مي‌باشد. ثانياً عنوان، مشير به مسأله نيست. اما عناويني همچون: "تحول‌پذيري ايمان" و "طلب ايمان از اهل ايمان" عناوين درستي هستند. در عنوان مقاله پژوهشي اصل بر اختصار است برخلاف مقالات آموزشي كه عنوان بايستي توصيف‌كننده باشد و اصل بر ايضاح است نه اختصار.

2. چكيده

چكيده مقاله، آميزه‌اي از طرح موضوع و ضرورت موضوع است. چكيده بايد آينه تمام‌نماي مقاله باشد. فلسفه آوردن چكيده، دو مطلب است:

1. چكيده مقاله در پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني اينترنت قرار مي‌گيرد تا ساير محققان از حاصل تلاش نويسنده بهره‌مند و مطلع گردند.

2. چكيده، محتواي مقاله را در اختيار خواننده قرار مي‌دهد تا وي تصميم بگيرد كه مقاله را بخواند يا نه. به لحاظ اخلاق حرفه‌اي نبايد وقت خواننده بي‌جهت تلف شود.

چكيده‌نويسي مهارت مي‌خواهد و در آن بايستي به چند پرسش پاسخ داده شده باشد: اول اينكه مسأله‌ام چيست؟ دوم اينكه چرا طرحش كرده‌ام؟ سوم اينكه چه نظرياتي در اين زمينه وجود دارد؟ و چهارم من به چه نظريه‌اي رسيده‌ام؟ چكيده بايد نظر جامع را نشان دهد، نظريات رد شده و علت رد شدنشان را به خواننده ارائه كند.

ادبيات چكيده، همان ادبيات مقاله است. چكيده نبايد گزارش يا فهرست باشد و در آن ارجاع نمي‌دهند، مثال نمي‌زنند. چكيده در حدّ يك يا دو پاراگراف و تقريباً 75 كلمه (5+75كلمه) است. چكيده را بعد از آنكه مقاله تكميل شد مي‌نويسند.

3. كليدواژه

مقاله برخلاف كتاب، فهرست ندارد. كليدواژه به جاي فهرست است، كليدواژه، كليد است از جنس واژه، نه واژه‌هاي كليدي. نويسنده بايد مباحث مهم خود را به صورت تك‌واژه جستجو كند و به صورت كليدواژه نشان دهد. تعداد كليدواژه‌ها حدود 6 كلمه (1+6كلمه) است.

4. طرح مسأله(مقدمه)

واجب‌ترين عنصر در مقاله، طرح مسأله است. اگر طرح مسأله با مهارت صورت گيرد باعث مي‌شود نويسنده از اين شاخه به آن شاخه نپرد و به حواشي نپردازد. چهار مطلب را بايد در طرح مسأله مطرح نمود:

1. مسأله پژوهش حاضر چيست. مسأله را تعريف مي‌كنيد و اگر مشتمل بر مسائل ريزتر است ذكر مي‌نماييد. هر چه دقيق‌تر، بهتر؛ مثلاً در مورد مقاله "طلب ايمان از اهل ايمان" مسأله به اين شكل طرح مي‌شود: خداوند در آيه 136 سوره نساء مؤمنان را مخاطب خود قرار داده و ايمان آوردن را از آنها طلب مي‌فرمايد. در اين آيه شريفه از طرفي خطاب به كساني است كه متلبس به ايمانند: (يا ايها الذين آمنوا) از سوي ديگر، از آنها مي‌خواهد كه ايمان بياورند: (آمِنوا) مفهومش اين است كه مؤمنان ايمان ندارند. در حقيقت در اين آيه اجتماع سلب و ايجاب صورت پذيرفته است و اين مسأله ماست.

چند تذكر

الف- مشكل و مسأله از يكديگر متمايزند. عبور از مشكل به مسأله، همان طرح مسأله است كه تكنيك‌هايي دارد.5

ب- بايد مسأله طرح شود نه مسأله‌نما (مسأله كاذب). به عنوان نمونه، سؤال از اينكه خدا قبل از آفرينش جهان چه مي‌كرده است؟ مسأله‌نماست نه مسأله زيرا قبل از آفرينش، زمان وجود نداشته است به عبارت ديگر بايد بگوييم قبل از زماني كه زمان وجود نداشته است خدا چه مي‌كرده است؟ كه اين مسأله‌اي كاذب است.

ج- در طرح مسأله بايد توجه كنيد كه آيا با مسأله روبرو هستيد يا مباني تا مباني را داخل مسأله ننماييد. مثلاً در مقاله "علوم مورد نياز اجتهاد" نبايد به مباحثي همچون اجتهاد چيست؟ تقليد چيست؟ شرايط اجتهاد و ساير مبادي تصوريه و تصديقيه به صورت مفصل پرداخته شود بلكه اين مطالب را بايد مختصر مطرح و به پي‌نوشت ارجاع داد.

د- مسأله نبايد القاءكننده باشد. به عنوان نمونه نبايد مطرح شود كه: چرا جوانان، بي‌دين شده‌اند؟ اين مطلب القاءكننده است. زيرا قبل از آنكه مطلب اثبات شود به شكل مسأله طرح شده است. القاء عبارت است از جستجو از علت بدون اثبات و توصيف دقيق مطلب.

ه‍- با طناب پوسيده "يا" نبايستي مسأله طرح شود. متأسفانه غالب مقالات ضعيف اين گونه‌اند. مثلاًَ: اگر عنوان مقاله‌اي "حق يا تكليف"، باشد دچار بن‏بست موهوم "يا" مي‌باشد يعني در حالي كه منع جمعي وجود ندارد اما ايهام مانعهالجمع بودن را به وجود مي‌آورد. عناوين "علم يا ثروت"، "علم يا دين"، "دين يا آزادي" نيز چنين هستند.

2. در پاراگراف دوم طرح مسأله، پيشينه و ضرورت مسأله مطرح و نوآوري آن را منعكس مي‌كنند.

3. پاراگراف سوم مشتمل بر روش مطالعه، فرضيه و پيش‌فرض‌هاست. مثلاً روش مطالعه روش تجربي است يا تاريخي يا تطبيقي يا درون‌ديني يا ... اگر پيش‌فرض‌ها مفصل هستند، بعد از طرح، بايد اولين عنوان فرعي را عبارت "پيش‌فرض‌ها" قرار دهيد.

4. در طرح مسأله، بايد ساختار مقاله مشخص شود اينكه مقاله چند بخش يا فصل دارد. طرح مسأله، كاري را كه صورت خواهد پذيرفت تبيين مي‌كند برخلاف چكيده كه كار انجام شده را بيان مي‌كند.

5. بدنه اصلي مقاله

بدنه اصلي مقاله شامل مباحثي است كه تلاش مي‌كند فرضيه شما را به كرسي بنشاند، نظريات رقيب را نقد و نظريه خود را به خوبي مستدل كند. در مورد عناوين بدنه اصلي، چند نكته مهم است:

1. عنوان سرگردان نداشته باشيد؛ معلوم شود هر عنوان زيرمجموعه كدام عنوان است، در عرض عنوان قبلي است يا زيرمجموعه او.

2. پيش‌فرض‌ها بايد مطرح شوند همچنين به فرضيه‌هاي رقيب يعني پاسخ‌هايي كه تاكنون به مسأله مقاله داده شده پرداخته شود.

3. فرضيه نويسنده مطرح و اثبات گردد.

4. اشكالات احتمالي كه مي‌تواند بر مقاله وارد شود مطرح و پاسخ داده شود.

6. نتيجه

نتيجه، جوابي است كه به مسأله داده‌ايم. در نتيجه، مقدمه چيني، ارجاع و دليل را نمي‌آوريم. برخي داورها نخست به سراغ چكيده و نتيجه و سپس به سراغ بدنه اصلي مقاله مي‌روند.

7. تقدير و تشكر

در صورت نياز به تقدير و تشكر از افراد يا مؤسسات، اين عمل در پايان مقاله قبل از منابع و مآخذ آورده مي‌شود.

8. منابع و مآخذ

دو روش منبع‌نگاري وجود دارد اولي روش ويرتيش است كه ارجاعات را در پي‌نوشت و ديگري روش هاروارد كه ارجاعات را در درون متن مي‌دهد.