زيبايي در قلب کسي که مشتاق آن است روشن تر مي درخشد تا در چشمان کسي که آن را مي بيند
این گروه فعالیت خود را از نیمه دوم سال 1372 آغاز کرد. حاصل کار این گروه تا کنون انتشار بیست و دو مقاله و دو کتاب بوده است و شش طرح پژوهشی نیز در دست اجرا دارد که یکی از آنها به انجام رسیده است. پنج تن از اعضای این گروه نیز دوره آموزشی در مقطع کارشناسی ارشد را به پایان رساندهاند. The Department of Management was established in 1993. Two books and thirteen articles and forthcoming projects can be considered as the outcome of the Management Department
اعضای هیئت علمی و محققان گروه :
1. ابوالفضل گائینی (مدیر گروه و عضو شورای علمی گروه و عضو هیئت علمی)؛
2. عبدالله توکلی (عضو شورای علمی و عضو هیئت علمی)؛
3. ابوطالب خدمتی (پژوهشگر گروه و عضو شورای علمی)؛
4. عباس شفیعی (پژوهشگر گروه و عضو شورای علمی)؛
5. علیآقا پیروز (عضو شورای علمی)؛
6. حسن عابدی جعفری (عضو شورای علمی)؛
7. حسن میرزایی اهرنجانی(عضو شورای علمی).
کتابها
1. مدیریت علوی
مؤلفان : ابوطالب خدمتی، علیآقا پیروز و عباس شفیعی؛
تعداد صفحه : 212؛
سال نشر: 1382؛
ناشر : پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
شخصیت عظیم و جامع امیرالمؤمنین علی( ع ) و حیات پر بار ایشان، سرشار از درسها و عبرتهای فراوان در همه زمینهها و همه عرصههای مرتبط با تکامل و سعادت انسان است. مدیریت، یکی از اساسیترین بنیادهایِ اجتماعی مورد توجه حضرت است. در نگاه آن حضرت مدیریت، جایگاهی برای جاهطلبی و طعمهای برای سودجویی نیست، بلکه وظیفهای است سخت و دشوار که به عنوان امانت به مدیر سپرده میشود.
کتاب مدیریت علوی بر آن است تا گوشههایی از سیره مدیریتی و روش عملی آن حضرت را به تصویر کشد و دیدگاههای وی را در مورد برخی موضوعات و مسائل مدیریتی تبیین و ارائه کند؛ مسائل و موضوعاتی نظیر: تبیین دورنمای مدیریت از نگاه امام علی(ع)، برنامهریزی وعناصر اصلی آن، تصمیمگیری، نظارت و کنترل، خودکنترلی و عوامل و راهکارهای ایجادآن و ارزشیابی شایستگی کارکنان، اهداف و کاربردهای آن.
2. مدیریت در اسلام
مؤلفان : علیآقا پیروز، ابوطالب خدمتی، عباس شفیعی، سیدمحمود بهشتینژاد؛
تعداد صفحه : 425؛
سال نشر: 1383؛
ناشر : پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
بیشک در منابع اسلامی، گزارههای دستوری و توصیفیِ ناظر به موضوعات مدیریت وجود دارد. این مسئله که آیا با توجه به مجموع این گزارهها به لحاظ کمّی و کیفی میتوان نظام مدیریتی اسلام را پایه نهاد، به گونهای که با دیگر نظامهای مدیریتی متفاوت باشد موضوع این کتاب است.
از اهداف این کتاب میتوان به بررسی دیدگاههای اسلام در زمینه اصول مدیریت، آشنا نمودن جوامع علمی با دیدگاههای مدیریتی اسلام، تدوین منبع درسی برای دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و بالاتر و آشنا نمودن مدیران سازمانها با دیدگاههای مدیریتی اسلام اشاره کرد.
روش تحقیق در این کتاب به صورت نظری و کتابخانهای است و گردآوری اطلاعات از طریقفیشبرداری صورت گرفته است.
طرحهای تمام شده
مباحثی از رفتار سازمانی با نگرش اسلامی
مجری طرح و همکاران: عباس شفیعی، ابوطالب خدمتی، علیآقا پیروز.
مباحث رفتار سازمانی در سطح گروه در بردارنده موضوعات زیر است:
1) رویکرد دینی به مبانی رفتار گروه : در مطالعه رفتار گروه با رویکرد دینی به رهیافتهایی دست یافتهایم که مشروعیت کار گروهی و تأثیر گزارههای اسلامی بر نحوه شکلگیری گروهها را نشان میدهد، افزون بر آن، راهها و روشهایِ تقویتِ کارکردهای گروه و نیز چگونگی ایجاد انسجام و پویایی گروهی با استفاده از آموزههای دینی مورد مطالعه قرار می گیرد.
2) رویکرد دینی به تعارض سازمانی: در بخش «تعارض سازمانی» پس از تحلیل دقیق واژههای تعارض، تضاد و رقابت، دیدگاههای سه مکتب «سنّتی»، «روابط انسانی» و «تعاملگرایان» مورد توجه قرار گرفته و سپس رویکرد اسلامی به «تعارض» مطرح می شود.
دراین رویکرد دو نوع برداشت «اختلاف نظر» و «تعارض رفتاری» طرح شده و دیدگاه اسلام به این دو برداشت بیان شده است.
3) قدرت در مدیریت اسلامی: در این بخش با طرح مسئله قدرت و ارتباط آن با رهبری و نیز انواع آن قدرت اخلاقی، که در منابع اسلامی بر آن تاکید فراوان شده، مورد بررسی قرار گرفته و به عنوان قدرت برتر به تصویر کشیده شده است .
4) رویکرد دینی به ارتباطات سازمانی : در این مقوله پس از طرح کلیاتی از ارتباطات و نقش آن در سازمانها، الگوهای ارتباطی در آموزههای دینی معرفی شده که مهمترین آنها الگوی ارتباطی حضرت ابراهیم(ع) و پیامبراکرم(ص) است. سپس با ذکر انواع ارتباطات، ارتباطات سازمانی در دو سطح مدیران و افراد زیر مجموعه، با رویکرد دینی مورد پژوهش قرار گرفته و ویژگیهای رفتاری آنان بررسی شده است.
طرحهای در دست اجرا
1. مدیریت منابع انسانی با نگرش اسلامی
مجری طرح : عبدالله توکلی.
مدیریت منابع انسانی عهدهدار تنظیم روابط کارکنان و سازمان است. از آنجا که مدیریت منابع انسانی، خود محصول تکامل نگرش صاحبنظران مدیریت به انسان بوده است، در این تحقیق میکوشد نظر اسلام در خصوص انسان و روابط وی با سازمان تبیین شود.
هدف این تحقیق تبیین و توضیح دیدگاههای اسلام در خصوص برنامهریزی، شناسایی، انتخاب، به کارگماری، دستمزد، تربیت و پرورش نیروی انسانی درقالب مدیریت منابع انسانی است.
سؤالهای اصلی تحقیق در این پژوهش از این قرار است: آیا در حیطه مدیریت منابع انسانی میتوان گزارههایی از منابع دین مبین اسلام استخراج کرد و با در کنار هم نهادن آنها به نظامسازی پرداخت؟ آیا در صورت دستیابی به نظامهای خاص در مدیریت منابع انسانی از نگاه اسلام، میتوان با جمعبندی این نظامها به اصولی در قلمرو این گرایش از مدیریترسید؟
یافتههای این تحقیق میتواند به عنوان منبع درسی مدیریت منابع انسانی در گرایشهای مختلف رشته مدیریت مورد استفاده قرار گیرد. همچنین آشنایی مدیران و برنامهریزانِ نیروی انسانی با راهکارهای عملی از دیدگاه اسلام در حوزه مدیریت منابع انسانی، از دیگر نتایج مورد انتظار این پژوهش است.
2. نظام اداری معصومین (ع )
مجری طرح : ابوالفضل گائینی.
نظام اداری پیشینهای به بلندای تمدن بشری دارد؛ هر جا جامعهای شکل یافته، حکومتی بر آن مستقر و نظامی برای اداره آن جامعه تدوین شده است. تحولات اجتماعی سبب آن شد که به مثابه جوامع قدیم و جدید، نظام اداری سنّتی و مدرن به وجود آید. شاخصههای نظام سنتّی بر سیستم تاراج، برخوردهای شخصی و حامیپروری در دولت استوار بود و در مقابل، نظام اداری مدرن بر نظریه تفکیک سیاست از اداره، شایستهسالاری، کارآمدی اجرائی مبتنی گشت و در قلمرو انسانی در نظام مدرن، انسانِ اداری و حرفهای، به جای انسانِ عامی و غیرحرفهای نشانده شد.
طرح «نظام اداری معصومین( ع )» به دنبال وارسی و پاسخ به این پرسش است که: رویکرد بیانی و عملی معصومین( ع ) به نظام اداری، در قلمروهای خطمشیگذاری، ساختاری و روابط انسانی چگونه بوده و بر چه شاخصههایی تأکید میورزد؟
3 . اخلاق در سازمان و مدیریت
مجری طرح : ابوطالب خدمتی.
اخلاق یک نیاز و یک ضرورت همیشگی و فراگیر است، ولی رعایت برخی صفات پسندیده و پرهیز از صفات ناپسند برای افراد و گروههایی، ضرورت بیشتری پیدا میکند. یکی از مصادیق بارز، مدیران و کارکنان سازمانها هستند. که آراسته شدن آنها به برخی ویژگیهای اخلاقی، نمود و ضرورت بیشتری برای آنان دارد.
این ضرورت موجب شده تا در میان روایات معصومان و رهبران دین( ع ) در مورد مسائل اخلاقی، پرداختن به مسائل اخلاقی کارگزاران حکومت، از جایگاه ویژهای برخوردار شود.
در سالهای اخیر رویکرد مثبتی، بهویژه در میان صاحبنظران و نویسندگان مدیریت در غرب، به سمت اخلاق در مدیریت و سازمان ایجاد شده و دانشمندان مدیریت، توجه ویژهای به مسائل اخلاقی در سازمان و مدیریت از خود نشان میدهند؛ زیرا به این نتیجه رسیدهاند که بیتوجهی به مسائل اخلاقی در سازمان و توجه صرف به مباحث علمی مدیریت نمیتواند معضلات فزایندة سازمانهای پیچیدة امروزی را حل کند و بسیاری از مسائل سازمانی، جز از طریق توجه به ارزشهای اخلاقی قابل حل نیست.
این طرح به منظور انجام تحقیقی جامع در مورد اخلاق در سازمان و مدیریت تلاش میکند آسیبهای اخلاقی در سازمان و مدیریت را شناسایی و ریشهیابی کند و راهکارهای عملی برای از بین بردن آنها ارائه نماید و گامهای نخست را در جهت نهادینه کردن آنها بردارد.
4 . مبارزه با فساد اداری در منابع اسلامی
مجری طرح : ابوطالب خدمتی.
پدیدة فساد اداری در طول تاریخ گریبانگیر حکومتها و دولتها بوده و مانع دستیابی آنها به اهداف بزرگی مثل ایجاد نظام اداری سالم و محیطی برای رشد فضائل اخلاقی و برقراری عدالت اجتماعی شده است. این پدیده پیامدهای زیانباری داشته و یکی از علل اصلی سقوط حکومتها بوده است و بسیاری از نظامهای سیاسی را تهدید میکند.
فساد اداری یک اپیدمی جهانی است و استفاده غیرقانونی از مقام و اختیارات اداری برای منافع شخصی، معضل بزرگ بسیاری از کشورهای جهان است. لذا یک عزم جدی در اکثر کشورها برای پیشگیری و مقابله با فساد شکل گرفته است. در کشور ما نیز پس از پیام هشت ماده مقام معظم رهبری، حرکتی جدی برای این منظور شروع شده است. لیکن موفقیت چنین کاری مستلزم پشتوانه علمی متقن و مبتنی بر آموزههای اسلامی است.
این طرح به این منظور ارائه شده است و تلاش خواهد شد که پس از شناخت دقیق فساد اداری و انواع آن و شاخصهای آن، عوامل مؤثر بر ایجاد فساد اداری و زمینهها بروز و ظهور آن اعم از عوامل ساختاری، فرهنگی، اجتماعی و ... و نیز پیامدهای مختلف آن مورد بررسی قرار گیرند و آنگاه بر اساس آموزههای اسلامی، روشهای اصلی پیشگیری از فساد اداری و مبارزه با آن تبیین شود.
5 . مدیریت و رهبری امام خمینی(ره)
مجری طرح : عباس شفیعی.
امام خمینی (ره) شخصیت فرهیخته و فرهمندی است که در عرصههای مختلف به ویژه در مدیریت و رهبری دارای حرکت پوینده و تحولسازی بوده و باعث تغییر در معادلات سیاسی و اجتماعی در جهان شده است حرکت حیاتبخش ایشان در عرصههای سیاسی و اجتماعی و رهبری هوشمند وی در انقلاب اسلامی تبلور بیداری اقشار مختلف مردمی در اقصی نقاط عالم بوده و دگرگونی عقیدتی و تغییر در ساختهای نظاممند اجتماعی را در پی داشته است اکنون با توجه به ابعاد مختلف شخصیتی آن رهبر تحولساز در عرصه جهانی، بر پژوهشگران واجب است که به بررسی زوایای مختلف رهبری ایشان پرداخته و در حوزههای مختلف علمی، مطالعات خویش را در این زمینه انجام دهند یکی از حوزههای بررسی، مطالعه در قلمرو مدیریت و رهبری است و از آنجایی که حرکت پوینده و تحولساز ایشان مبتنی بر مبانی دینی بوده و با شعار انقلاب دینی (اسلامی)، نهضت خویش را آغاز نموده، بایسته و شایسته است که اصول دینی که آن جناب در رهبری و مدیریت بر آن تاکید ورزیده و در مواقع مختلف در قضایای مدیریتی، براساس آن مبانی اسلامی، رهبری خود را تفسیر و توجیه نمودهاند بررسی گردیده و گزارهها و مستندات دینی در حوزه مدیریت و رهبری مورد مطالعه قرار گیرند برای مثال در قضایای مختلف (فردی – اجتماعی) دیده میشود که حرکت آن رهبر فقید مبتنی بر اصل «خدامحوری» بوده و توجیه فعالیت فردی و اجتماعی ایشان برگرفته از گفتار وی مبتنی بر گزاره قرآنی در این زمینه است خداوند متعال در خطاب به پیامبرش «اصل خدامحوری» را تذکر داده و میفرماید: قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى (سبأ، آیه 46) (بگو به امت که من به یک سخن شما را پند میدهم و آن سخن این است که شما خالص برای خدا دو نفر، دو نفر ]به صورت اجتماعی[ با هم یا هر یک تنها قیام کنید) امام(ره) با استفاده از این آیه شریفه، رهبری خود را مبتنی بر حرکت خدامحوری دانسته و خطاب به پیروانش میفرماید: «همه چیز در قیام لله است ... همه قیام کنید و برای خدا قیام کنید قیام فرادی در مقابل جنود شیطانی باطن خودتان و قیام همگانی در مقابل قدرتهای شیطانی، حضرت امام تأکید میکند که اگر روزی از اصل خدامحوری غفلت کنیم و تکیه بر چیزهای دیگر همچون نفت و سلاح کنیم روبه شکست رفتهایم ایشان تمسک به اصل خدامحوری را در قضایای فردی و اجتماعی همچون مرجعیت (امام خمینی، 1367) پیروزی در جنگ شکست ظاهری در جنگ و دیگر قضایا فراموش نکرده و قضایای پیشآمده را مبتنی بر گزارههای دینی نموده و رهبری خود را در عرصه اجتماع با مبانی دینی گره میزند. اصول دیگری نیز در رهبری ایشان دیده میشود که ریشه در گزارههای قرآنی دارد «تکلیفگرایی»، «مردمی بودن» و «توجه به محرومان و مستضعفان» از جمله این موارد است در این طرح، ما در صدد تبیین اصول و مبانی دینی رهبری و مدیریت امام خمینی بوده و هستیم و تحلیل خویش را با استفاده از گزارههای قرآنی از چگونگی رهبری ایشان بیان کرده و اسنادهای اسلامی حرکت پوینده امام(س) را در رهبری و مدیریت بررسی و تحلیل میکنیم.
فرهاد سلطاني -------------------------
فرهاد سلطاني -------------------------


