متن سخنراني وزير علوم در نخستين نشست مشورتيحمايت از كرسيهاي نظريهپردازي، نقد و مناظره
«بسمالله الرحمنالرحیم و به نستعین»
با یاد و نام خداوند متعال و با سلام و صلوات بر ختمالرسل محمد مصطفی (ص).
و با عرض سلام و ادب خدمت حضار محترم، خواهران و برادران معزّز. بسیار خرسندم که درجمع اساتید، نخبگان و محققین عزیز، رؤسای دانشگاهها و پژوهشگاهها و ریاست و اعضای محترم هیأت حمایت از کرسیهای نقد، مناظره و نظریهپردازی هستم. امیدوارم که بتوانیم با هماندیشی و همفکری بهره کافی از این نشست تخصصی را خصوص اهمیت، ضرورت، تأثیرگذاری و راهکارهای ارتقاء، و حمایت برپایی دائمی این کرسیها ببریم.
آنگونه که مستحضرید وضعیت کنونی هرجامعه ریشه در پیشینه تاریخی، هویتی و تمدنی آن دارد. وضعیت کنونی جهان اسلام بطور عام و جامعه ایران بصورت خاص نیز ریشه در تاریخ اسلامی دارد. تاریخ اسلام و از جمله ایران، صرفنظر از دورة باستان، به سه دوره میانه، جدید و معاصر تقسیم میشود که این تقسیمبندی تقریباً با تاریخ تمدن آن نیز تقارن دارد. دوره میانه تاریخ و تمدن اسلامی در قرون سوم تا پنجم هجری، نشانگر اوج اعتلای تمدن اسلامی و ایرانی است. تمدن نوپا اما شکوفای اسلامی در این دوره بستر ظهور و بلوغ اندیشمندان و دانشمندان صاحبنظر و صاحب کرسی بسیاری بود که تجلی ایدهها و نظریات آنها محدود به مرزهای جهان اسلام نبود.
سدههای هفتم تا دهم هجری در تاریخ اسلام، دوره فترت و انحطاط تمدن اسلامی است. در این دورة فترت، با سقوط خلافت بغداد، یکپارچگی نسبی سیاسی و تمدنی از جهان اسلام رخت برمیبندد. البته در اواخر این دوره، تمدن اسلامی یکبار دیگر شاهد گونهای رشد و شکوفایی نسبی است، هرچند که در مقایسه با دورة اعتلای تمدنی پیشین، در مجموع از سطح نازلتری برخوردار است. به دنبال این دومین دورة شکوفایی، تمدن اسلامی از اواخر سدة یازدهم و در سدة دوازدهم مجدداً با تجربة بحران و انحطاط تازهای مواجه میگردد. تجربهای که فترت دورة جدید و معاصر تاریخ و تمدن اسلامی و ایرانی را تشکیل میدهد. در این بحران جدید علاوه بر عوامل درونی ضد تعادل و پویایی در جهان اسلام، عامل بیرونی یعنی فشار تمدنی مدرن و پیرامونی بسیار مؤثر واقع گردید.
اما ظهور انقلاب اسلامی در ایران طلیعة احیاء و اعتلای مجدد تمدن اسلامی و ایرانی در دوره معاصر بوده است. این انقلاب که بنیانهای آن بر اصول و موازین دین مبین اسلام و ایستارهای هویت ملی استوار است دارای رویکردی انتقادی هم به سنت دیرینه خود و هم به مبانی و بنیانهای مدرن در دورة معاصر بوده است.
البته، تحقق آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی نیاز به پشتوانههایی دارد که از آن جمله نیاز مبرم و ضروری به تولید علم و پرهیز از تقلید و تبعیت محض در حوزههای مختلف علمی بویژه حوزه علوم اجتماعی و انسانی است. اساساً، جامعه ایران زمانی میتواند به تمدنسازی و احیاء دورة درخشان تاریخ خود امیدوار باشد که در حوزههای مختلف علمی صاحب نظر باشد و این امر در خصوص علوم انسانی از اهمیت بیشتری برخوردار است.
جهت دستيابي به توليد انديشه در كشور، لازم است تعريف جديدي ازمهره ها و عناصر موجود در جامعه فكري نخبگان ارائه شود تا تحول مثبتي پديد آيد; زيرا كمبود توليد انديشه بيش از آن ناشي از عقب ماندگي در تكنولوژي و سختافزارهاي تمدني باشد، به مسائل فكري ونظريه پردازي مربوط است. بنابراين، اولويت با حركت و جنبشي است كه در بخش نرمافزاري و انديشهسازي رخ دهد تا تحول مثبتي ايجاد شود. کشور ما برای رسیدن به اهداف چشمانداز بیست ساله نظام نیاز به ایجاد فضای فرهنگی، علمی و نظری متناسب، در کلیه حوزههای علوم اعم از انسانی و پایه و غیره دارد، و تناسب ایجاد شده و پیوند بین علم و عمل راه گشای ما در این چشم انداز میباشد. پیشرفت کشور با بنا نهادن پلهای مستحکم علمی و عملی میان وضعیت موجود و وضعیت مطلوب حاصل میشود که طراحی و ساخت این پلهای مستحکم به دست جامعه علمی و پتانسیل نیروی انسانی متخصص و متعهد ایرانی داخل و خارج حاصل میشود توجه به این نکته لازم است که هویت ملی و دینی نسل آینده انقلاب باید با علم و آگاهی و ایمان پیوند بخورد تا فرصتی طلائی برای رشد کشور ایجاد کند. امروز ما در جهان پيچيده زندگي مي كنيم كه با گذشته تفاوت بسياري دارد. مسلما زندگي در چنين دنيايي بدون حركت پر شتاب علمي ممكن نيست ; يعني ما خلاقيت و توليد علم را نه فقط براي پيشرفت مي خواهيم، بلكه دنيا به گونه اي است كه براي ادامه حيات ما نيازمند به چنين فعاليت هاي علمي پويا و خلاقي هستيم و بايد فكر ترجمه اي را تبديل به توليد و صدور فكر كرد. بايد دانست كه آنچه در غرب معمول است و بعضا مقبوليت عامه نيز دارد، واقعا قابل نقداست. بنابراين براي پرهيز از فكر ترجمه اي، بايد تمدن و هويت خود راباز يافت و در عين حال جسارت پيدا كرد و جنبشي عظيم و حركتي نوين و طرحي جديد در انداخت و مرتباً فكر توليد كرد، به ويژه اينكه توليد فكر و علم اگر با سازندگي اخلاقي توأم شود، هم پيشرفتهاي خيره كننده به دست ميآيد و هم اين كه از آفات آن در امان خواهيم بود.
ایران اسلامی امروز به آن نوع از نظریهپردازی نیاز دارد که مبتنی بر جهانبینی اسلامی و واقعیتها و نیازهای فرهنگی و تمدنی کشور باشد. در حالیکه نظریههای علوم انسانی در غرب نه تنها حائز این ملاک نیستند بلکه به زمان و مکانی تعلق دارند که احتمالاً تضادهایی با مبانی فکری پایهای علوم اسلامی دارند. لکن، معالاسف این مسأله بسیار مهم عموماً مغفول واقع میگردد. اشکال عمدة نظریات غربی و وارداتی این است که با فرهنگ ماهمخوانی ندارند و همچنین با واقعیات جامعه ما سازگار نیستند. تحقیق و پژوهش در حوزه علوم انسانی باید بومی باشد.
در حال حاضر بخش عمدهای از استعدادهای کشورهای اسلامی صرف این میشود که مسأله یا مسائل کشورهای پیشرفته حل شود. اندیشمندی که به یک جامعه تعلق دارد مسائل او هم در همان فضا است، این مسائل ممکن است،علمی، صنعتی یا اجتماعی باشند. یک اندیشمند بومی باید مسائل بومی را تعریف کند، نظریاتی را در این فضا جستو جو کند و در همین جا هم آن را آزمون نماید و کاربردهایش را دنبال کند. بنابراین، علوم انسانی ما باید ریشه در جامعة خود ما داشته باشد و ثمرات آن نیز جامعه خود ما را منتفع سازد.
تحقق این هدف نیازمند نهادسازی است و تأسیس کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره در همین راستا قابل تفسیر میباشد. هر اندیشه نو، از زمانی که به ذهن میرسد تا هنگامی که تبدیل به اثری و نوشتهای میشود تا پس از چاپ و نشر در اختیار گروهی گسترده قرار گیرد و در باب آن داوری شود، مراحلی را طی میکند. یکی از مراحل عمده در این جریان، عرضة آن در جمعی محدود و متخصص است تا صیقل بخورد و حک و اصلاح شود و نکاتی که ممکن است قابل تأمل باشد ولی به ذهن صاحب اندیشه نرسیده باشد از سوی دیگران عنوان شود تا آنچه به صورت رسمی عرضه میگردد از سلامت و صلابت کافی برخوردار باشد. کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره فرصتی را فراهم میآورد تا اهل نظر، که در بالاترین مراتب از لحاظ تخصص در هر مورد خاص قرار دارند، گردهم آیند و درباره اندیشه و نظریهای که ارائه میگردد داوری کنند. بنابراین، میتوان گفت که کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره زمینهساز تولید و رشد علم هستند و شرط لازم را برای غنابخشیدن به اندیشههای علمی و جریان علم فراهم میسازند.
این مطلب قابل بیان میباشد که کیفیت در این موضوع با ارتقاء سطح داوری و مراحل وابسته به آن و دوری از رودر باستی و ملاحظات حاصل میشود به نحوی که پس از مدتی در سطح بینالمللی برگزاری کرسیهای علمی در ایران جایگاه خود را به عنوان استانداردی جدید در طراحی این فرایند تولید علم پیدا نموده حداقل ایران در سطح منطقهای به عنوان پایگاه جنبش بهکارگیری نظریههای علمی به دست آوردهای مطلوبی نائل آید. و پايگاه علمي هيأت به عنوان جايگزيني براي پايگاه علمي ISI و همچنین احراز موفقیت بالا در ISC در دستور كار قرار گيرد.
اجازه دهید اشاره ای درمورد نحوه تشکیل هیات داشته باشیم:
در سال 1381 مقام معظم رهبری در دیدار با انجمن اهل قلم ضرورت ایجاد جنبش نرم افزاری را مورد تأکید قرارداد و در همان سال جمعی از فضلا و دانش آموختگان حوزههای علمیه در نامهای به رهبر معظم انقلاب در لبیک به ندای ایشان ضمن بیان نیاز کشور به آزاد اندیشی؛ ایجاد یک حرکت علمی روشمند را پیشنهاد نمودند و معظم له در پاسخی تاریخی به آنان که در شانزدهم بهمن ماه 1381 انتشار یافت، موافقت خود را با مضمون نامه ایشان ابراز فرموده و از شورای مدیریت حوزه علمیه قم و شورای عالی انقلاب فرهنگی خواستند تا این اندیشه را عملیاتی نمایند. در پی ارشاد مرشد انقلاب شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسات 531، 532، 533 خود تأسیس «هیأت حمایت از کرسیها ی نظریه پردازی، نقد و مناظره ویژه علوم انسانی و معارف اسلامی» را تصویب و در تاریخ 17 بهمن ماه 1382 ابلاغ نمود. ساختار علمی هیأت بنیانی مستحکم برای پشتیبانی از اندیشمندان و تولید علم میباشد.
مرجع تصميمگيري در مورد نظريه، نقد و نوآوري و آزادانديشي هيأت ميباشد و هدايت و حمايت بر مراكز توليد علم و نظريه و نوآوري در راستاي اهداف انقلاب اسلامي بر عهده اين هيأت ميباشد.
در این جا به برخی ازحمایتهای صورت گرفته و یا درحال تدوین جهت اجرا اشاره کنم:
1. کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره، هماینک به تدریج در ساختار پژوهشی دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی حوزه و دانشگاه جایگاه شایستهای را کسب میکنند؛ چنانکه هماکنون امتیاز این کرسیها برای ارتقای علمی از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به رسمیت شناخته شده و در متن جدید آییننامه ارتقا که در آینده نزدیک از سوی این وزارتخانه به مراکز علمی کشور اعلام خواهد گردید، گنجانده خواهد شد؛
2. معرفی به بنیاد ملی نخبگان برای برخورداری از حمایتهای ویژه این بنیاد؛
3. برخورداری از حمایتهای صندوق حمایت از پژوهشگران و حمایتهای مستقیم خود دبیرخانه برای تداوم و تکمیل طرح؛
4. اعطای جایزه ملی علوم انسانی و نیز معرفی برای شرکت در جشنواره فارابی ویژه علوم انسانی؛
5. چاپ حاصل کرسی در مجله علمی ـ پژوهشی؛
6. چاپ حاصل کرسی در قالب کتاب؛
7. پرداخت تمامی هزینههای مربوط به برگزاری کرسی برعهده دبیرخانه ودستگاههای همکار است؛
8. بسیاری از حمایتهای دیگر از جمله حق ثبت فکری، اعطای کرسی استاد ممتازی، فرصت مطالعاتی، دادن حق ارتقای دانشجویان با نظر دارنده امتیاز به مقاطع عالی، و... که هنوز طرح آنها نهایی نشده است و انشاءالله پس از تصویب به موارد فوق اضافه خواهند شد.
از آنجا که ما طبق آییننامه خاصی کرسی برگزار میکنیم و شرایط خاصی برای احراز اعتبار آن لازم است، طبعاً این کار از ما شروع میشود. البته الآن برخی دانشگاهها خودشان تحت عناوین کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره جلساتی را برگزار میکنند اما اگر بخواهند از حمایتهای دبیرخانه هیأت حمایت از کرسیها برخوردار شوند، حتماً لازم است با اطلاع دبیرخانه و مطابق آییننامه مخصوص و تحت نظارت نماینده علمی به برگزاری اقدام شود و نتیجه و امتیاز داده شده به تأیید نماینده علمی هیأت برسد وگرنه طبعاً در مواردی که با دبیرخانه هیأت هماهنگی صورت نگرفته، مسئولیتی هم متوجه دبیرخانه هیأت نیست. لذا توصیه ما این است برای اینکه اولا پراکندهکاری و موازیکاری صورت نگیرد، ثانیا افراد محقق بتوانند از حمایتها و امتیازات رسمی کرسیها برخوردار شوند، دستگاهها قبل از برگزاری نشستهای علمی تحت عنوان کرسی با ما هماهنگی بهعمل آورند؛ با این همه تأکید میکنم که اساساً ما مدعی نیستیم حتماً هرگونه فعالیتی صرفاً باید به ما ختم شود و یا ما مرجع متولی تولید علم انسانی هستیم. دبیرخانه هیأت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره درواقع صرفاً نقش حمایتکننده را دارد و تولید علم چه ما باشیم یا نباشیم، مطابق فرایندهای گذشته انجام میشود و خواهد شد. ما صرفاً میخواهیم این فرایند را تسریع و پربارتر سازیم. لذا حتی درخصوص عنوان کرسی با هیچکس مناقشهای نداریم و ادعا نمیکنیم که حتماً همه باید زیر چتر ما فعالیت علمی کنند.
ویژگیهای هیأت؛
• بارزترین ویژگی هیأت، ساختار علمی کرسیهای آن و سطح برگزاری آنها میباشد که به ارکان علمی کشور گره خورده است و اهداف و سیاستهای در نظر گرفته شده برای آن در راه ایجاد تحول علمی در مسیری همراه با شکوفایی و خلاقیت جمعی میباشد. و اين ساختار شامل 6 بخش علمي تحت عنوان:
1. بخش كرسيهاي علوم عقلي با زيرمجموعه كرسي فلسفه و منطق، الهيات، كلام، اديان، عرفان و علم و دين؛
2. بخش كرسيهاي علوم اجتماعي با زيرمجموعه كرسي جامعهشناسي، روانشاسي، علوم تربيتي، جغرافيا؛
3. بخش كرسيهاي علوم رفتاري ـ كاربردي با زيرمجموعه كرسي اقتصاد، مديريت، حقوق، علوم سياسي، اخلاق و علوم ارتباطات؛
4. بخش كرسيهاي علوم نقلي با زيرمجموعه كرسي فقه و اصول، علوم حديث، علوم قرآني، تاريخ و قرآن و علوم ؛
5. بخش ادبيات و زبانها با زيرمجموعه كرسي زبان و ادبيات فارسي، ادبيات عربي، زبانشناسي و زبانهاي خارجي؛
6. بخش كرسيهاي فرهنگ و هنر با زيرمجموعه كرسي هنر، كرسي معماري و شهرسازي، باستانشناسي و فرهنگشناسي و كرسي فرهنگ و تمدن است.
در كل ميتوان گفت هر بخش داراي حداقل 10 عضو ميباشد و كليه طرحنامه ها با توجه به موضوع مورد ارائه در اين بخشها بررسي ميشوند.
دومین ویژگی آن، اهداف و سیاستهای کوتاه مدت و بلند مدت هیأت میباشد که با ارتباط مستمر و چند جانبه با دستگاهها و مراکز علمی فرهنگی و شخصیتهای برجسته رشتههای علوم انسانی و معارف دینی تحقق مییابد و موجب پیوند بین مجامع علمی و دینی داخل و خارج و فعال نمودن برجستگان علمی و پتانسیل غنی فکری کشور میگردد.
سومین ویژگی هیأت، چشم انداز روشن فعالیت آن میباشد که مایه امید مسؤولان نظام است.
• دستاوردهای هیأت؛
زاد و ولد فرهنگی که محصول تضاوب آراء و عقول است؛
پیوند پس حوزه و دانشگاه؛
استفاده از نوآوریهای علمی حاصل شده در جهت استقلال کشور؛
نقد نسخههای ترجمهای علم در حوزه علوم انسانی با مبانی داوری شده در جهت تغییر روند یک سویه علم در ایران؛
ایجاد فرصتهای علمی جدید مخصوصاً در طراحی علوم میان رشتهای در مراکز علمی و پژوهشی کشور؛
زمینه سازی برای استقلال فکری و علمی که موجب دستیابی به اهداف چشم انداز 20 ساله کشور میباشد؛
برگزاری کرسیهای علمی که به ارتقاء سطح فکری و فرهنگی جامعه ما کمک میکند؛
ایجاد یک گفتمان بین المللی جدید با مبانی منطقی و علمی در جهت افزایش صلح و ثبات داخلی و منطقهای؛
ایجاد موج علمی نو در میان مراکز تولید کننده علم که موجب گردش کار علمی و تکثیر زنجیرهای ایدهها سازنده میگردد؛
جلوگیری از ایجاد فضای خلاء علمی در حوزه علوم انسانی و اسلامی و رکود و رخوت در میان جامعه علمی جذب نخبگان علمی برای توسعه علمی؛
حمایت از فعالیتهای علمی و پژوهشی در راه تبدیل آنها به اندیشه ای روشمند و مفید.
احياء هويت علمي ايران در ساختار علمي دنيا به عنوان رتبه اول توليدكننده علم منطقه و جهان.
و بالاخره ایجاد تحقق دانشگاه تمدن ساز اسلامی _ ایرانی، که پاسخی تاریخی و نظری به چند قرن ابهام و سردرگمی در حوزه نظریه پردازی علمی و فرهنگی در ایران و جهان اسلام است، که انشاءالله موجب احیاء و بازسازی تمدن بزرگ اسلامی _ ایران بشود
فرصتها و راهکارهای نقشآفرینی
عمدهترین راهکار برای نقش آفرینی تشکیل کمیتههای دستگاهی فعال و مرتبط با صاحبنظران علاقهمند و متعهد میباشد به عبارت دیگر اراده برای بسیج نمودن فعلان علمی کشور بهترین راه کار میباشد.
اموری که رؤسای دانشگاه باید در مورد هیأت صورت دهند
انتظار ما از رؤسای دانشگاهها و فعالان علمی کشور این است :
- فقط به رابطه یک سویه هیأت با دانشگاهها بسنده نکنند و ارتباط خود را با هیأت حمایت از کرسیها از روال اداری دور نموده و اهداف و سیاستهای هیأت را با بوروکراسی اداری متوقف نکنند بلکه هیأت را جزئی از ساختار تولید علم کشور و زمینه ساز ارتقاء فکر و فرهنگ بدانند و درگیر نمودن اساتید سطوح عالی و برجستگان علمی کشور را با فعالیت هیأت در دستور کار قرارداده تا ارتباط مستقیمی میان اعضای علمی دستگاهها و هیأت ایجاد شود.
- هیأت را در برگزاری کارگاههای تخصصی و فراخوان برگزاری مجامع گفتگوی علمی یاری نمایند.
- شناسائی نخبگان علمی و ایجاد زمینههای ارتباط با هیأت و کرسیهای علمی آن.
- نگاه دانشگاهها به برنامههای هیأت به صورت برنامههای فوق العاده و اختیاری نباشد بلکه با کم نمودن حجم ساعات موظفی اساتید برجسته و صاحبنظران، قسمتی از موظفی ایشان را در صورت تمایل به توليد علم، كرسيها و برنامههای هیأت اختصاص دهند.
- در فرایند تبدیل فرضیه به نوآوری و نظریه همه حمایتها نمیتواند دولتی باشد بلکه ساختار علمی دانشگاهها باید بستر ترغیب اساتید برجسته را با انواع ابزارهای مادی و معنوی برای همکاری مستمر و فعال با هیأت فراهم نماید.
- تشکیل کمیته پیگیری راهکارهای تعامل با اهداف تشکیل هیأت.
- به رسمیت شناختن اعتبار حقوقی هیأت.
- تولید علم، آزاداندیشی، نظریه پردازی، زاد و و لد علمی امری جمعی است و نیاز جامعه امروز ماست و بنابر فرمایش مقام معظم رهبری این کار نیاز به فرهنگ سازی عمومی دارد که دانشگاهها باید ما را برای تشکیل مقدمات آن یاری برسانند.
- دعوت از صاحبنظران و استوانههای علمی داخل و خارج برای شکل گیری یک همت جمعی هماهنگ برای پیاده سازی اهداف و سیاستهای تشکیل هیأت و کاستن از دغدغههای مقام معظم رهبری در این رابطه خلاصه کلام اینکه انتظار اصلی مقام معظم رهبری از نظام دانشگاهی ایجاد یک نهضت و جنبش نرمافزاری است. با این دیدگاه، دانشگاه باید بتواند یک جنبش نرمافزاری همه جانبه و عمیق در اختیار کشور و ملت بگذارد تا آن کسانی که اهل کار و تلاش هستند، با پیشنهادها و با قالبها و نوآوریهای علمی و تفکر تمدنسازی خودی بتوانند بنای حقیقی یک جامعه آباد و عادلانه مبتنی بر تفکرات و ارزشهای اسلام را ایجاد نمایند. در جهت تحقق این هدف متعالی، تأسیس و توسعة کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره در محیطهای علمی و بویژه دانشگاهها و حضور پر شور و مؤثر اساتید، صاحبنظران، نخبگان و دانشجویان گامی بلند تلقی میگردد.
امید آنکه با حمایت مستمر از کرسیهای نظریهپردازی در آیندهای نزدیک شاهد جبران عقبماندگی چندسدهای کشور و رشد و تعالی هرچه بیشتر جامعه علمی کشورمان باشیم.
السلام وعلیکم و رحمه الله و برکاته
منبع : سایت وزارت علوم تحقیقات و فناوری 5/8/1387
دستورالعمل تدوین و تنظیم گزارشهای نهایی طرحهای تحقیقاتی
بسمه تعالي
در راستای توسعه مرزهای دانش و تقویت بنیه دانشپژوهان در نحوه ارایه یافتههای علمی و پژوهشی خود، آشنایی با نحوه نگارش و تنظیم مطالب علمی از اهمیت فراوانی برخوردار است. چگونگی تنظیم و تدوین یکنواخت گزارشهای طرحهای تحقیقاتی و اتخاذ رویهای واحد در سطح دانشگاه مستلزم رعایت نکاتی است که در این راهنما شرح داده شده است.
این راهنما در چهار بخش تحت عناوین، مشخصات اصلی طرحهای تحقیقاتی دانشگاه، نحوه تنظیم صفحات مقدماتی، مشخصات متن اصلی طرح، صفحات پس از متن و فهرستنویسی منابع تنطیم شده است.
توصیه میگردد قبل از شروع به نگارش یافتهها این راهنما به دقت مورد مطالعه قرار گیرد.
الف- مشخصات اصلی طرحهای تحقیقاتی
1. رنگ جلد، بر اساس مصوبه شورای پژوهشی گالینکور آبی تیره (سرمهای) و قطع آن 5/29×21 سانتیمتر باشد.
2. در داخل جلد عبارت «کلیه حقوق طرح برای معاونت پژوهشی دانشگاه / پژوهشگاه ....... محفوظ میباشد» درج گردد.
3. روی جلد و پشت جلد مطابق نمونه پیوست (فرم الف و ج) تنظیم گردد.
4. نگارش متن با قلم نازنين 14 صورت پذیرد.
5. حاشيه صفحات 3 سانتيمتر در نظر گرفته شود.
6. بین دو خط با فاصله 5/1 تایپ شود.
7. در قسمت عطف طرح عنوان، نام مجریان و سال اجرا نوشته شود.
8. گزارش نهايي حداقل در 30 صفحه تهيه گردد.
ب- نحوه تنظیم صفحات مقدماتی:
1. صفحه سفید: در ابتدا و انتهای هر طرح یک صفحه سفید قرار داده شود.
2. صفحه عنوان فارسی: مطابق فرم الف
3. صفحه بسم ا... الرحمن الرحیم
4. صفحه تقدیم ( در صورت لزوم)
5. صفحه تشکر و قدردانی ( در صورت لزوم)
6. صفحه و یا صفحات فهرست مطالب: در فهرست طرح، عناوین صفحات اولیه نظیر تقدیم و تشکر ذکر نمیشود. فهرست مطالب شامل عناوین فصول، بخشها و زیربخشهای هر فصل میباشد.
7. عناوین ذکر شده در فهرست مطالب بایستی عیناً با عناوین متن مطابقت داشته باشد. برای جلوگیری از خطای چشم، بین عنوان و شماره صفحه مربوطه، در فهرست مطالب نقطهچین درج شود. در صورتی که یک عنوان از بیش از یک سطر تشکیل شده باشد، نقطهچین و شماره صفحه مربوطه در خط دوم ذکر گردد.
8. صفحه یا صفحات فهرست جداول (در صورت وجود)
9. صفحه و یا صفحات فهرست نمودارها و تصاویر ( درصورت وجود)
10. صفحه و یا صفحات فهرست شکلها و تصاویر (در صورت وجود)
11. فهرست علائم اختصاری
12. فهرست پیوستها
13. فهرست منابع فارسی
14. فهرست منابع لاتین
15. نمایه موضوعي (در صورت لزوم)
پیوستها: نامهها، نمونه پرسشنامهها، بررسیها، مطالب مکمل، آمار و ارقام و ... که به نحوی در طرح مورد استفاده قرار گرفتهاند به صورت پیوستهای جداگانه آورده میشوند. در صورتی که این پیوستها دارای موضوعات مختلفی باشد دستهبندی شده و تحت عنوان پیوست 1، 2 ... آورده میشوند. اگر در موقع نگارش متن طرح لازم باشد به این پیوستها اشاره و یا مراجعه گردد درج شماره پیوست در داخل پارانتز الزامی است. آرایش صفحات پیوست همانند بقیه صفحات متن صورت میگیرد.
چکیده طرح: چکیده بخشی از طرح است که به زبان فارسی نگارش شده و در عین اختصار، اصل مطلب را به خواننده منتقل مینماید. چکیده بایستی به عبارات روشن و روان مزین بوده و به تنهایی گویای طرح باشد. در یک یا دو جمله ابتدایی چکیده، اهمیت و هدف تحقیق ذکر شده و پس از آن مهمترین نکات روش کار در یکی دو جمله آورده میشوند. مهمترین نتایج اخذ شده و در نهایت نتیجه کلی تحقیق، چند جمله انتهایی چکیده را تشکیل میدهند.
در چکیده نباید تاریخچه، زمینه تحقیق و تکنیکهای بدیهی ذکر شوند و به جای آنها بر روی اطلاعات جدید، فرضیهها و نتایج تأکید گردد. لازم است چکیده در یک پاراگراف و حداکثر شامل 300-250 کلمه باشد.
کلمات یا واژههای کلیدی: راهنمای نکات مهم موجود حداکثر در 5-4 کلمه در طرح است لذا باید در حد امکان کلماتی انتخاب شوند که ماهیت و محتوای آن را به وضوع روشن نماید.
ج- مشخصات متن اصلی طرح
متن اصلی لازم است به زبان فارسی یا به انگلیسی (اختیاری) تهیه گردیده و شامل مقدمه و هدف، بررسی منابع (مروری بر تحقیقات انجام شده)، مواد و روش کار، نتایج، بحث و نتیجهگیری و پیشنهادها باشد.
فصل اول: مقدمه و هدف
در این فصل با هدف آماده نمودن زمینه ذهنی خواننده بایستی موضوع تحقیق به زبانی ساده و جهت یافته به خواننده معرفی شود. مقدمه مطالب، خواننده را مجذوب نموده و اهمیت موضوع را آشکار میسازد. در مقدمه بایستی با ارائه سوابق، شواهد تحقیق و اطلاعات موجود (با ذکر مأخذ) خواننده را جهت داد و به سوی هدف تحقیق هدایت کرد.
همچنين در این فصل با استفاده از منابع موجود و مطالعات انجام شده توسط سایر محققین، دانستههای موجود در مورد موضوع تحقیق، مورد مطالعه قرار میگیرند. در نگارش این فصل بایستی از حاشیه روی خودداری نموده و صرفاً به توضیح مطالب مربوط به موضوع مورد مطالعه پرداخت.
فصل دوم: مواد و روش کار
در این فصل وسایل مورد استفاده با ذکر مدل، شرکت و کشور سازنده و نیز مواد استفاده شده با ذکر مشخصات آن نظیر شرکت و کشور سازنده و نیز روش تحقیق توضیح داده میشوند. در این فصل از ذکر روشهای معمول خودداری نموده و تنها به ذکر مأخذ این گونه روشها بسنده گردد. روشهای جدید بایستی دقیقاً شرح داده شوند.
فصل سوم: نتایج و بحث
در این فصل نتایج اخذ شده از تحقیق دقیقاً توضیح داده شـده و برای روشن شـدن بهتر موضـوع میتوان از جداول، نمودارها و تصاویر به نحو مطلوبی استفاده نمود. یافتههای تحقیق به تفکیک با یافتههای سایر محققین مقایسه شده و در صورت وجود اختلاف، دلایل آن با استفاده از منابع علمی توضیح داده میشوند.
توجه: در صورت تمايل ميتوان قسمت بحث را به صورت جداگانه و تحت عنوان فصل چهارم تهيه نمود.
فصل چهارم: نتیجهگیری و پیشنهادها
در این فصل مهمترین نتیجه (نتایج) اخذ شده از تحقیق آورده میشود.
پیشنهادات: محقق بر اساس یافتههای مطالعه خود و با هدف روشن شدن زوایای تاریک آن یا هدایت تحقیقات بعدی پیشنهادات خود را ارائه میدهد.
د- چکیده به زبان انگلیسی: که حتیالامکان ترجمه چکیده فارسی و شامل کلمات کلیدی میباشد.
رعایت نکات کُلی در نگارش متن
1. حتیالمقدور توصیه میشود که در نگارش به جای افعال معلوم از افعال مجهول استفاده گردد. برای مثال به جای «دو سیسی داروی ... تزریق نمودم» از جمله ـ دو سیسی داروی ... تزریق گردید» استفاده شود.
2. نویسنده بایستی در مواردی از قبیل انتخاب کاغذ و نوع تایپ، تمیز و مرتب بودن متن، املای صحیح کلمات، رعایت قواعد و اصول نگارش و دستور زبان، نقطهگذاری و علامات دیگر توجه کافی مبذول نماید.
3. اندازه حروف انتخابی برای متن طرح، قلم 14 نازنين در نظر گرفته شده و براي عناوين از قلم 16 نازنين سياه استفاده گردد. گزارش نهایی طرح در محیط Word XP تایپ و لوح فشرده (CD) آن به همراه یک نسخه چاپ شده (قبل جلد گرفتن) از طریق معاونت پژوهشی دانشکده ها، به معاونت پژوهشی دانشگاه ارسال گردد.
4. رشتههای علوم ریاضی و کامپیوتر میتوانند جهت نگارش گزارش نهایی طرح از برنامهTex یا Letex فارسی استفاده کنند.
5. تناسب بین اندازه عناوین و حروف بایستی رعایت گردد.
6. اولین سطر هر پاراگراف با رعایت 8 کاراکتر فاصله خالی درج شود.
7. فاصله بین دو پاراگراف برابر فاصله معمولی بین دو سطر باشد.
8. از به کار بردن معادلهای متنوع یک واژه در متن خودداری نمود.
شمارهگذاری صفحات
1. هیچ یک از صفحات قبل از فهرست مطالب، شمارهگذاری نمیشوند.
2. صفحات اولیه و چکیده فارسی با حروف ابجد (الف، ب، ج، د، ﻫ ، و، ز، ...) یا نمادهای رومی شمارهگذاری میشوند.
3. شمارهگذاری با عدد از اولین صفحه مقدمه و هدف شروع شده و تا آخرین صفحه ادامه مییابد.
4. شمارههای صفحات در پائین و وسط صفحه درج گردد.
5. شمارهگذاری عناوین
6. برای شمارهگذاری عناوین بخشهای هر فصل و زیر بخشها از اعداد استفاده گردد.
7. برای مثال: 1- مقدمه، 1-1- پیشینه طرح (مروری بر تحقیقات انجام شده) ، ......
8. حداکـثر ارقـام استفـاده شـده در شـماره عناوین نبایستی از چهـار عدد بیشتر باشـد.
9. برای مثال: 1-3-2-1- نقش هیپوفیز
10. در صورت نیاز به تقسیمبندی بیشتر میتوان آخرین عنوان را کمی درشتتر از متن تایپ نمود.
استفاده از جداول، نمودارها و تصاویر
1. برای استفاده از جداول، نمودارها و تصاویر بایستی ابتدا اختصاراً در متن به آنها اشاره نمود یا به مهمترین نتیجهای که میتوان از آن جدول، نمودار یا تصویر استنباط نمود اشاره کرد. در این صورت بایستی جدول یا نمودار یا تصویر را در اولین فضای مناسب درج نمود.
2. جداول، نمودارها و تصاویر بایستی خوانا، دقیق و مرتب باشند. هر جدول، نمودار، یا تصویر بایستی بدون نیاز به مراجعه به متن بتواند اطلاعات مورد نظر را ارائه داده و یافتههای موجود در آن قابل تجزیه و تحلیل باشند.
3. هر جدول، نمودار یا تصویر دارای شماره و عنوان میباشد كه بايد با قلم نازنين 12 تايپ گردد.
4. شماره جدول، نمودارها و تصاویر مستقل از یکدیگر میباشد.
5. عناوین جداول، نمودارها یا عکسها بایستی در عین اختصار، مفید و کامل باشد.
6. شمارهها و عناوین جداول در بالای آنها و شمارهها و عناوین نمودارها و تصاویر در زیر آنها درج گردد.
7. فاصله بالانویسی جدول و زیرنویسی نمودار و تصویر برابر 5/1 سطر در نظر گرفته شود.
8. نقل قولهای موجود در جملات متن اصلی طرح لازم است دارای مأخذ هر جمله در انتهای آن در داخل پرانتز و بر اساس لیست منابع درج گردد.
9. ترجیحاً بایستی در انتهای هر یک از پاراگرافها منابع آنها را ذکر نمود.
10. در صورت نیاز به ذکر نام محقق یا محققین و ضمن رعایت اصول پانویسی، بایستی پس از ذکر آنها، سال انتشار مقاله در داخل پرانتز بلافاصله آورده شود. در صورتی که محققین دو نفر باشند نام آنها با « و » جدا شده ولی در مورد محققین بیش از دو نفر فقط نام محقق اول به انضمام « و همکاران » ذکر میگردد.
مثالها:
تامسون (1978)، تامسون و جاویتز (1981) تامسون و همکاران (1992)
پانویسها
در متن طرح بایستی حتي الامكان از درج کلمات لاتین خودداری نمود. کلمات و اصطلاحات لاتین بایستی همراه با پانویس مربوطه استفاده گردند. به این ترتیب که در کنار معادل یا تلفظ فارسی مناسب آن، عدد نشاندهنده پانویس درج شده و در زیر متن در جلوی آن عدد، کلمه لاتین با املای صحیح نوشته شـود. پانویسها از متن اصلی توسـط خط افقی که تا متـن به اندازه دو سطر فاصـله دارد جدا میشوند. در هر حال پانویس بایستی در کادر اصلی یعنی تا 3 سانتیمتری لبه پایینی کاغذ خاتمه یابد. چنانچه تعداد پانویسهای یک صفحه زیاد و هر کدام کوتاه باشند میتوان آنها را در سطر افقی و پُشت سر هم درج نمود. شماره پانويسهاي هر صفحه مستقل درج گردد.
نامهای علمی براساس مقررات بینالمللی چه به شکل فارسی و به شکل لاتین (در پانویس یا در لیست منابع) بایستی به صورت ایتالیک نوشته شود.
سیستم واحد
سیستم واحد مورد استفاده در طرح، سیستم بینالمللی متریک SI میباشد. در صورتی که استفاده از واحدهای دیگر لازم است معادل هر یک اعداد در پرانتز درج گردد.
منابع مورد استفاده:
منابع علمی مورد استفاده مطابق دستورالعمل ذیل گزارش گردد:
كليه منابعي كه در متن ذكر شده اند، بايد در فهرست منابع با مشخصات كامل نوشته شوند. مشخصات منابعي كه در طول گزارش به آنها استناد شده است مي تواند به شرح زير باشد:
آدرس مقاله از مجله علمي با يك نويسنده و يا بيش از يك نويسنده :
اسم (اسامي) نويسندگان (نام خانوادگي حرف اول نام) سال انتشار . موضوع . مشخصات مجله (شامل خلاصه نام مجله، شماره ، دوره ، صفحه) به ترتيب تايپ مي گردد. در مورد خلاصه نام مجله به نوشتارهاي مجله مربوطه مراجعه شود.
مثال ها :
Eaton R.A. 1972. Fungi growing on wood in water cooling towers, Int. Biodetn. Bull., 8:39-48.